Cyrraedd Patagonia

• Mae William Jenkins (19) yn dringo i gopa’r hwyl ac i gawell y mast ac yn cael cip olwg ar Yr Ariannin


• Mae’r diwrnod i gyd yn mynd cyn gallu bwrw angor ym Mae Newydd


• Drannoeth, mae criw y glaniad yn dechrau ar eu siwrnai, a Hugh Hughes (40) yw’r cyntaf i gyrraedd y lan. Mae’n syrthio ar ei benglinio gan gusanu’r ddaear


• Mae’r ymfudwyr yn llawn emosiwn; ar y naill law maen nhw’n llawen iawn o fod wedi cyrraedd ac ar y llall yn bryderus a di-galon iawn o weld yr hyn sydd o’u blaenau.


• Mae’n ganol gaeaf ac er ei bod hi fel arfer yn sych ym Mhatagonia, heddiw mae’n bwrw glaw, mae’n wyntog ac yn oer iawn, iawn.


• Mae’r tirwedd yn fflat ac fel anialwch


• Mae 16 caban ac un stordy mawr yn disgwyl amdanyn nhw, wedi eu paratoi gan y criw aeth o’u blaenau.


• Yn anffodus, mae'r stordy wedi chwalu a bu’n rhaid ei godi eto gan ddefnyddio pren o doi’r cabanau.


• Ar ôl cysgodi yn y cabanau di-do ac mewn ogofâu am rai diwrnodau, aeth y rhan fwyaf o’r menywod a’r plant yn ôl i gysur cymharol y Mimosa


• Mae’r dynion yn tynnu’r llefydd cysgu o’r llong eto er mwyn defnyddio’r pren i roi toi ar y cabanau


• Maen nhw’n mynd ati i gladdu un o’r plant a fu farw ar y siwrnai, ond mae un arall yn marw ar ddiwrnod cyntaf y glaniad


• Maen nhw’n darganfod bod y ffynnon yn llawn dwr y môr, ac felly maen rhaid i’r fintai deithio tair milltir i gael dwr glân, croyw.


• Maen nhw’n dechrau archwilio’r tir, ac yn hela a physgota er mwyn goroesi. Mae ychydig bach o ofn pobl y Tehuelche arnyn nhw. Maen nhw’n meddwl mai’r rhain yw’r ‘bobl wyllt’


• Enw arall ar y Tehuelche yw’r Patagones. Dyma’r enw a roddwyd arnyn nhw gan yr anturiaethwyr o Sbaen wedi iddyn nhw ddod o hyd i olion traed enfawr ar draethau Patagonia. Doedden nhw ddim wedi sylweddoli bod y bobl leol yn gwisg croen y guanaca am eu traed fel esgidiau


• Maes o law, daethon nhw’n gyfeillion gyda’r Tehuelche ac fe gawson nhw help i hela a chasglu bwyd


• Yna, symudodd y fintai 30 milltir i’r de i Ddyffryn y Chubut gan ymgartrefu yno a defnyddio’r afon i roi dwr i’r tir er mwyn tyfu cnydau. Syniad gwraig o’r enw Rachel oedd hwn